Mỗi dịp tổng kết năm học, mạng xã hội lại ngập tràn hình ảnh giấy khen, bảng điểm, giấy chứng nhận thành tích của học sinh được phụ huynh chia sẻ với niềm tự hào. Tuy nhiên, phía sau những lượt “thả tim”, lời chúc mừng là nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân của trẻ em mà nhiều người chưa thực sự nhận thức đầy đủ.

Theo đại diện Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp không gian mạng Việt Nam (VNCERT/CC), một phần thông tin của trẻ em bị lộ xuất phát từ chính sự chủ quan của người lớn khi đăng tải công khai các hình ảnh chứa đầy đủ thông tin cá nhân như họ tên, trường học, lớp học, năm sinh, khuôn mặt, mã học sinh… lên mạng xã hội.

Những dữ liệu tưởng chừng vô hại này lại là “nguồn nguyên liệu” quý giá để các đối tượng xấu khai thác. Chỉ cần vài thông tin cơ bản từ giấy khen hay bảng điểm, kẻ gian có thể dựng nên những kịch bản lừa đảo tinh vi như giả danh giáo viên, nhân viên nhà trường, cơ quan chức năng hoặc người quen để gọi điện, nhắn tin cho phụ huynh nhằm chiếm đoạt tài sản.

Không ít vụ việc đã xảy ra khi đối tượng giả mạo thông báo con gặp tai nạn, cần đóng học phí, viện phí khẩn cấp hoặc yêu cầu cung cấp mã OTP, thông tin ngân hàng. Sự hiểu biết kỹ về hoàn cảnh, trường lớp của trẻ khiến nhiều phụ huynh mất cảnh giác và dễ dàng sập bẫy. Bên cạnh nguy cơ lừa đảo, việc công khai quá nhiều thông tin của trẻ trên không gian mạng còn tiềm ẩn rủi ro bị quấy rối, xâm hại, giả mạo tài khoản, ghép ảnh, bôi nhọ danh dự hoặc theo dõi đời sống cá nhân. Trong thời đại số, các dữ liệu nhỏ lẻ khi được tổng hợp có thể tạo thành “hồ sơ số” về một đứa trẻ mà chính gia đình không hề hay biết.

Các chuyên gia an toàn thông tin khuyến cáo, phụ huynh cần nâng cao ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân của trẻ em ngay từ những hành động nhỏ nhất. Nếu muốn chia sẻ niềm vui, nên che mờ các thông tin quan trọng như họ tên đầy đủ, lớp học, trường học, mã học sinh hoặc chỉ chia sẻ trong phạm vi người thân, bạn bè tin cậy thay vì công khai trên mạng xã hội.